Minggu, 30 November 2025

Daftar Kitab Klasik, Turats, dan Kontemporer untuk membantah pemikiran Muhammad bin Abdul Wahhab

 

Berikut adalah daftar kitab klasik, turats, dan kontemporer yang ditulis oleh ulama Ahlussunnah (mazhab empat & Asya‘irah–Maturidiyah) untuk membantah pemikiran Muhammad bin Abdul Wahhab, terutama terkait tuduhan syirik, pembagian tauhid tiga, takfir, dan pemberontakan.

Daftar ini saya buat lengkap dan sistematis, dikelompokkan berdasarkan wilayah dan abad.


📚 I. KITAB-KITAB ULAMA HARAMAIN (MAKKAH–MADINAH)

1. Shawāriq al-Ilhām ‘alā Ṭarīq Ibn ‘Abd al-Wahhāb

Syaikh Ahmad Zaini Dahlan (Mufti Syafi‘i Makkah)
→ Bantahan paling terkenal. Mengupas:

  • Kedustaan klaim Wahhabi
  • Penyelewengan definisi tauhid
  • Kebiasaan takfir
  • Sejarah pemberontakan terhadap umat Islam

2. Fitnat al-Wahhābiyah

Syaikh Ahmad Zaini Dahlan
→ Rinci sejarah teror Wahhabi pada abad 12–13 H.

3. al-Durar al-Saniyyah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Ahmad Zaini Dahlan

4. al-Suyūf al-Sāriqah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Ahmad Zaini Dahlan

5. Kashf al-Ghithā’ ‘an Shubuhāt al-Ghulāt al-Wahhābiyyah

Syaikh ‘Utsman bin Sanad al-Basri
Sejarawan dan ulama besar.


📚 II. ULAMA MADZHAB HANAFI & MATURIDI

6. al-Sayf al-Mashhūr ‘alā A‘dā’ al-Rasūl al-Mashhūr

Syaikh ‘Abdullah bin Dawud al-Basri al-Hanafi
→ Bantahan terhadap tuduhan Wahhabi bahwa tawassul dan ziarah kubur adalah syirik.

7. al-Maqālāt al-Jayyidah fī Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Muhammad al-Kisyk al-Hanafi

8. al-Nubdhah al-Shariyyah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Abu al-Barakat Ahmad al-Laknawi (India)


📚 III. ULAMA MADZHAB MALIKI

9. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Ahmad al-Sawi al-Maliki
→ Dalam hasyiyah Tafsir Jalalain, beliau menegaskan:
"Wahhābiyyah adalah golongan Khawārij di masa ini."

10. Izhār al-‘Uṣūl min al-Fawā’id fī Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Abu ‘Abdullah al-Khathib al-Maliki

11. Shifā’ al-Sudūr fī Radd Shubuhāt Ibn ‘Abd al-Wahhāb

Syaikh Ahmad Ibn al-Naqib al-Maliki


📚 IV. ULAMA MADZHAB SYAFI‘I

12. al-Radd al-Muṭīn ‘alā Man Kaffara al-Muslimīn

Syaikh Muhammad bin ‘Alawi al-Maliki

13. Mafhūm Ahl al-Sunnah wa al-Jamā‘ah

Syaikh Muhammad bin ‘Alawi al-Maliki
→ Membantah klaim Wahhabi tentang tauhid tiga dan “syirik kuburan”.

14. al-Tanwīr fī Tafnīd ‘Aqā’id al-Takfīr

Syaikh Muhammad Sa‘id Ramadhan al-Buthi
→ Kajian akademik paling kuat tentang radikalisme Wahhabi.

15. al-Wahhabiyyah fī al-Mīzān

Syaikh Dr. ‘Abdul Malik al-Sa‘adi (Ulama Irak)
Mazhab Syafi‘i.

16. al-Radd ‘alā al-Mutafarrid ibn ‘Abd al-Wahhāb

Syaikh Muhammad Jawad Mughniyah (Sunni)


📚 V. ULAMA MADZHAB HANBALI

Perlu dicatat: banyak ulama Hanbali menolak Wahhabisme, meskipun Muhammad bin Abdul Wahhab mengaku bermadzhab Hanbali.

*17. Ta‘āruḍ al-‘Aql wa al-Naql (Dar’ Ta‘āruḍ) – komentar ulama Hanbali

→ Banyak Hanabilah menjelaskan bahwa pemikiran Wahhabi bertentangan dengan spirit mazhab Hanbali yang toleran.

18. al-Sawa‘iq al-Ilahiyyah fī Madhhab al-Wahhabiyyah

Syaikh Muhammad bin Humaid al-Najdi al-Hanbali
→ Ulama Najd sendiri yang membantah Wahhabisme.

19. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Syaikh Abu al-Fadl al-Makki al-Hanbali


📚 VI. ULAMA AL-AZHAR & ASYA’IRAH

20. al-Wahhābiyyūn wa al-Tawassul

Syaikh Dr. Hasan Saqqaf

21. Tashhīḥ Mafāhīm ‘Aqidah

Syaikh Ali Jum’ah (Bekas Mufti Mesir)
→ Bantahan pada konsep tauhid tiga, takfir, dan syirik kuburan.

22. al-Tafkīr al-Takfīrī

Syaikh Usamah al-Azhari
→ Mengulas secara ilmiah akar pemikiran Wahhabisme.

23. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah

Imam Abu Zahrah (ulama Akbar)


📚 VII. ULAMA INDIA & ASIA SELATAN (AHLUSSUNNAH DEOBAND – BARELWI)

24. al-Muhannad ‘alā al-Mufannad

Syaikh Khalil Ahmad Saharanfuri (Deoband)
→ Mengklarifikasi aqidah ulama Ahlussunnah atas serangan Wahhabi.

25. al-Juhdu al-Muqill fī Tanzihi Ibn ‘Abd al-Muthallib min al-Dhull

Imam Ahmad Raza Khan al-Barelwi
→ Bantahan tegas pada Wahhabi–Najdi.


📚 VIII. KITAB SEJARAH YANG MEMAPARKAN PENYIMPANGAN WAHHABI

26. Tarikh Najd

Syaikh Utsman bin Sanad
→ Catatan sejarah invasi dan pembantaian Wahhabi pertama.

27. Tarikh al-‘Ulamā’ bi al-Najd

Ibn Bishr (Wahhabi)
→ Ironis: kitab Wahhabi sendiri yang mengakui penyerangan dan pembunuhan.

28. al-Bidayah wa al-Nihayah (lanjutan Ibn Katsir oleh ulama setelahnya)

→ Dokumentasi tentang fitnah Wahhabi abad 12–13 H.


📚 IX. KITAB ULAMA ULAMA NUSANTARA (ASWAJA)

29. Tuhfah al-Rāghibīn

Syaikh Muhammad bin ‘Umar Nawawi al-Bantani
→ Mengkritik pola pikir literal Wahhabi.

30. al-Jawāhir al-Kalāmiyyah

Syaikh Ihsan Jampes (al-Jampesi)
→ Bantahan Aqaid Wahhabi.

*31. Risalah Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah (NU)

→ Analisis tauhid tiga vs tauhid Asy‘ari.


📌 RINGKASAN

Para ulama dari mazhab empat & Asya‘irah–Maturidiyah menulis bantahan terhadap Wahhabisme dalam isu:

✔ Pembagian tauhid menjadi 3
✔ Tuduhan syirik kepada tawassul, tabarruk, ziarah
✔ Takfir umat
✔ Menganggap Abu Jahal “mengakui Tauhid Rububiyyah” → distorsi aqidah
✔ Pemberontakan terhadap Khilafah & Haramain
✔ Kerasnya memahami sifat-sifat Allah tanpa kaidah takwil/tafwidh




0 komentar:

Posting Komentar