Berikut adalah daftar kitab klasik, turats, dan kontemporer yang ditulis oleh ulama Ahlussunnah (mazhab empat & Asya‘irah–Maturidiyah) untuk membantah pemikiran Muhammad bin Abdul Wahhab, terutama terkait tuduhan syirik, pembagian tauhid tiga, takfir, dan pemberontakan.
Daftar ini saya buat lengkap dan sistematis, dikelompokkan berdasarkan wilayah dan abad.
📚 I. KITAB-KITAB ULAMA HARAMAIN (MAKKAH–MADINAH)
1. Shawāriq al-Ilhām ‘alā Ṭarīq Ibn ‘Abd al-Wahhāb
Syaikh Ahmad Zaini Dahlan (Mufti Syafi‘i Makkah)
→ Bantahan paling terkenal. Mengupas:
- Kedustaan klaim Wahhabi
- Penyelewengan definisi tauhid
- Kebiasaan takfir
- Sejarah pemberontakan terhadap umat Islam
2. Fitnat al-Wahhābiyah
Syaikh Ahmad Zaini Dahlan
→ Rinci sejarah teror Wahhabi pada abad 12–13 H.
3. al-Durar al-Saniyyah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Ahmad Zaini Dahlan
4. al-Suyūf al-Sāriqah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Ahmad Zaini Dahlan
5. Kashf al-Ghithā’ ‘an Shubuhāt al-Ghulāt al-Wahhābiyyah
Syaikh ‘Utsman bin Sanad al-Basri
Sejarawan dan ulama besar.
📚 II. ULAMA MADZHAB HANAFI & MATURIDI
6. al-Sayf al-Mashhūr ‘alā A‘dā’ al-Rasūl al-Mashhūr
Syaikh ‘Abdullah bin Dawud al-Basri al-Hanafi
→ Bantahan terhadap tuduhan Wahhabi bahwa tawassul dan ziarah kubur adalah syirik.
7. al-Maqālāt al-Jayyidah fī Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Muhammad al-Kisyk al-Hanafi
8. al-Nubdhah al-Shariyyah fī al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Abu al-Barakat Ahmad al-Laknawi (India)
📚 III. ULAMA MADZHAB MALIKI
9. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Ahmad al-Sawi al-Maliki
→ Dalam hasyiyah Tafsir Jalalain, beliau menegaskan:
"Wahhābiyyah adalah golongan Khawārij di masa ini."
10. Izhār al-‘Uṣūl min al-Fawā’id fī Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Abu ‘Abdullah al-Khathib al-Maliki
11. Shifā’ al-Sudūr fī Radd Shubuhāt Ibn ‘Abd al-Wahhāb
Syaikh Ahmad Ibn al-Naqib al-Maliki
📚 IV. ULAMA MADZHAB SYAFI‘I
12. al-Radd al-Muṭīn ‘alā Man Kaffara al-Muslimīn
Syaikh Muhammad bin ‘Alawi al-Maliki
13. Mafhūm Ahl al-Sunnah wa al-Jamā‘ah
Syaikh Muhammad bin ‘Alawi al-Maliki
→ Membantah klaim Wahhabi tentang tauhid tiga dan “syirik kuburan”.
14. al-Tanwīr fī Tafnīd ‘Aqā’id al-Takfīr
Syaikh Muhammad Sa‘id Ramadhan al-Buthi
→ Kajian akademik paling kuat tentang radikalisme Wahhabi.
15. al-Wahhabiyyah fī al-Mīzān
Syaikh Dr. ‘Abdul Malik al-Sa‘adi (Ulama Irak)
Mazhab Syafi‘i.
16. al-Radd ‘alā al-Mutafarrid ibn ‘Abd al-Wahhāb
Syaikh Muhammad Jawad Mughniyah (Sunni)
📚 V. ULAMA MADZHAB HANBALI
Perlu dicatat: banyak ulama Hanbali menolak Wahhabisme, meskipun Muhammad bin Abdul Wahhab mengaku bermadzhab Hanbali.
*17. Ta‘āruḍ al-‘Aql wa al-Naql (Dar’ Ta‘āruḍ) – komentar ulama Hanbali
→ Banyak Hanabilah menjelaskan bahwa pemikiran Wahhabi bertentangan dengan spirit mazhab Hanbali yang toleran.
18. al-Sawa‘iq al-Ilahiyyah fī Madhhab al-Wahhabiyyah
Syaikh Muhammad bin Humaid al-Najdi al-Hanbali
→ Ulama Najd sendiri yang membantah Wahhabisme.
19. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Syaikh Abu al-Fadl al-Makki al-Hanbali
📚 VI. ULAMA AL-AZHAR & ASYA’IRAH
20. al-Wahhābiyyūn wa al-Tawassul
Syaikh Dr. Hasan Saqqaf
21. Tashhīḥ Mafāhīm ‘Aqidah
Syaikh Ali Jum’ah (Bekas Mufti Mesir)
→ Bantahan pada konsep tauhid tiga, takfir, dan syirik kuburan.
22. al-Tafkīr al-Takfīrī
Syaikh Usamah al-Azhari
→ Mengulas secara ilmiah akar pemikiran Wahhabisme.
23. al-Radd ‘alā al-Wahhābiyyah
Imam Abu Zahrah (ulama Akbar)
📚 VII. ULAMA INDIA & ASIA SELATAN (AHLUSSUNNAH DEOBAND – BARELWI)
24. al-Muhannad ‘alā al-Mufannad
Syaikh Khalil Ahmad Saharanfuri (Deoband)
→ Mengklarifikasi aqidah ulama Ahlussunnah atas serangan Wahhabi.
25. al-Juhdu al-Muqill fī Tanzihi Ibn ‘Abd al-Muthallib min al-Dhull
Imam Ahmad Raza Khan al-Barelwi
→ Bantahan tegas pada Wahhabi–Najdi.
📚 VIII. KITAB SEJARAH YANG MEMAPARKAN PENYIMPANGAN WAHHABI
26. Tarikh Najd
Syaikh Utsman bin Sanad
→ Catatan sejarah invasi dan pembantaian Wahhabi pertama.
27. Tarikh al-‘Ulamā’ bi al-Najd
Ibn Bishr (Wahhabi)
→ Ironis: kitab Wahhabi sendiri yang mengakui penyerangan dan pembunuhan.
28. al-Bidayah wa al-Nihayah (lanjutan Ibn Katsir oleh ulama setelahnya)
→ Dokumentasi tentang fitnah Wahhabi abad 12–13 H.
📚 IX. KITAB ULAMA ULAMA NUSANTARA (ASWAJA)
29. Tuhfah al-Rāghibīn
Syaikh Muhammad bin ‘Umar Nawawi al-Bantani
→ Mengkritik pola pikir literal Wahhabi.
30. al-Jawāhir al-Kalāmiyyah
Syaikh Ihsan Jampes (al-Jampesi)
→ Bantahan Aqaid Wahhabi.
*31. Risalah Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah (NU)
→ Analisis tauhid tiga vs tauhid Asy‘ari.
📌 RINGKASAN
Para ulama dari mazhab empat & Asya‘irah–Maturidiyah menulis bantahan terhadap Wahhabisme dalam isu:
✔ Pembagian tauhid menjadi 3
✔ Tuduhan syirik kepada tawassul, tabarruk, ziarah
✔ Takfir umat
✔ Menganggap Abu Jahal “mengakui Tauhid Rububiyyah” → distorsi aqidah
✔ Pemberontakan terhadap Khilafah & Haramain
✔ Kerasnya memahami sifat-sifat Allah tanpa kaidah takwil/tafwidh






0 komentar:
Posting Komentar